Ulu o te Malo ko foki mai i Taiwan
Ne tusi ne Silafaga Lalua
Te ulu o te malo Apisai Ielemia ne fatoo foki mai I tena Malaga faka te malo ki Taiwan, I te kamiga mai luga I te Pelesitene o Taiwan ko Chen Shiu-Bien.
Tena kaumalaga ne aofia i ei ko tena avaga ko Sikinala Ielemia, te Minisita o Tupe mo Aofagaaga o Maumea Lotoala Metia, tena avaga Penieli Metia, Failautusi ki te Malo Panapasi Nelesone, ofisa mai loto i te ofisa o te Ulu o te Malo Vasa Tuisiga mo te leoleo a tena malu ko Tualua Teponga.
Alatou ne foki mai kit e atufenua I te taeao o te Aso Lua kae ne mafia a ia o faipati ki tino tusitala I te taeao o te Aso Tolu. Ne fakamatala aka ne ia a ikuga o akai kola ne taumafai ki ei te kaumalaga kit e malo o Taiwan. Konei nai mea ne faipatigina;
Tupe fesoasoani a Taiwan ko fanaka
A te malo o Taiwan ko oti ne talia ne ia ke toe avaka ki luga tena tupe fesoasoani i se aofaki e 1.5 miliona talaa Amelika, ko katoa i ei te 5 miliona talaa Amelika tena fesoasoani katoa.
Te fesoasoani tenei ka aumai i loto i tausaga e lua mai te 2007 ki te 2009.
Ka oko ki te 2009 ko toe faipati a malo e lua o toe iloilo te fesoasoani tupe tenei.
Te Nivaga Lua ka fakafou
Te vaka tali pasese a Tuvalu ko te Nivaga Lua ko pili nei o kamata te faitega o ana mea masei i te kamataga o te sua tausaga manafai ko katoatoa katoa a mea manakogina mai Egelani i te fenua ko Taiwan.
Mai tua o te savea tela ne fai ki luga i ana koga masei kae tela ne fai ne tino poto mai te kamupane faite vaka o Saina i a Iuni i te tausaga nei, ne toe fakatagi atu te Ulu o te Malo ki te Pelesitene o Taiwan ko Chen Shiu-Bien i Palau i a Aokuso ke mafai ne Taiwan o fakafou te Nivaga Lua.
I te malaga a tenei ki Taiwan ne fakailoa ki ei ne te Pelesitene Chen me ko talia ke fakafou ne Taiwan te vaka mafai ko taunu katoa a mea manakogina, kola e faite i Egelani ki Taiwan.
Te fakafouga tenei e fakatautau ke nofo ki te 1.3 miliona talaa Amelika. Te malo o Peletania tela ne fakamealofa mai ne ia te vakamutu ne seki fai ne fesokotakiga ki ei ke fakafou ne ia te kope ona me koi fiafia Taiwan o fesoasoani mai.
Te Nivaga Lua e manakogina ke fano ki Taiwan ke faite ana mea masei, kae ko te Ulu o te Malo Apisai Ielemia e lasi kii tena fakafetai ki Taiwan ona ko te loto malie ke fakafou ne ia te vakamutu o Tuvalu.
Vaka faika fou a Tuvalu mai lalo o te Kamupane soko mo Taiwan
Te Ulu o te Malo ne isi foki sena taimi o fanatu o asiasi atu ki te kamupane faite vaka o Saina i tena Malaga tenei ne foki mai anafi mai Taiwan.
Te kamupane ka faite ne ia se vaka faika mai lalo o te kamupane soko ko te Ching-Fu ?NAFICOT Joint Venture, mafai ko maua ne ia te tusaga o Tuvalu ki te faitega o te vaka tela e tusa mo te 2.6 miliona talaa Amelika.
A Tuvalu ne akai atu ki te malo o Taiwan ke mafai ne ia o togi te tusaga tenei, kae ne tali mai latou me talia kae ke fakakaitalafu mamaa mai te fakapotopotoga fesoasoani a Taiwan ki fenua o te lalolagi ko te ICDF.
I taimi nei ne fai mai te Ulu o te Malo me i te ofisa o Taiwan i Funafuti nei fakatasi mo ofisa galue a te malo e galue nei ki te fakapatonuga o te feitu tenei ke maua a tupe ke na kamata te faitega o te vaka faika.
Te vaka faika tenei e fakamoemoe ke faika mo maketi ki tua atu kae fakamoemoe te Ulu o te Malo me ka iku manuia taumafaiga tenei.
Palele
